|
Selma MİNE
Yüzyılın başından itibaren beliren ilginç SANAT AKIMLARI, ruhsal bilgileri soyuttan somuta görsel olarak aktarırken, bilim adamlarına da öncülük etmişlerdir. Özellikle BİLİM-KURGU adı altında ortaya çıkan yazın türü, bilim ve teknolojiyi temel alarak pek çok bilimsel fanteziler öne sürmüştür. Sözgelimi Jules Verne, H.G.WELLS, Edgar Allen POE gibi yazarların tasarıları, günümüzde gerçeklik kazanmıştır. Neden? Çünkü onlar hem Kader Planlarını okumuşlar, hem de kavramların maddesel formlarını tasarlamada bilginlere öncülük etmişlerdir. Günümüzde Harlan ELLİSON, Isaac ASİMOV, Arthur C.CLARKE, Ursula Le QUİNN, Philip K.DİCK, Frank HERBERT, Fredrick BROWN.. tanınmış yazarlar olarak kalemleriyle yeni dünyalar ve geleceği yaratmayı sürdürmekteler.
DÜNYA'dan BK YAZARLARI-ÇİZERLERİ
Bu ise, başka bir sanat dalının elemanlarını yönlendirmeye başlamıştır. Ressamları... Maddeyi rasmetmekten usanan, daha doğrusu gönül gözleri ve akıl gözleri ile gördüklerini ifadeyi tercih eden sanatçılar, yeni akımlarla ortaya çıkmışlardır:
Ressamlar, Sürrealizm üzerinde de dallara ayrıldılar. Ruhsal empozisyonları, renk-ışık-desen ve boyutları çeşitli konumlarda denerken OTOMATİZM (otomatik yazı gibi otomatik resim), ONEİRİZM = Hayal ve Olağanüstü'nün Resmi; Rüyaların resimleri sanatçıları uzun uzun meşgul etmiştir. Salvador DALİ, bu konuda MEDYOM olarak tanınan bir sürrealisttir.
Derken sürrealizm'de EROTİZM, POLİTİKA ve MANTIK değerleri incelendi.Üç ünlü ressam, üç ayrı ifade tarzı kullandılar ve kendi ekolleri ile anıldılar; örnek oldular:
1.GİACOMETTİ, sembolik ve allegorik resimler yaptı. Objenin her ayrıntısı, bir çeşit düşsel uydurma ile verilir, bu tarz resimlerde. Bu koşullarda, taşıdıkları sırları anlayabilmek için, bunların konu altlıklarının yazılması gerekmiştir.
2.DALİ, düş ve yorum resimleri yapmıştır. Bu tür resimleri deneyenler, psikanalistlere iyi birer konu oluştururlar ve onlara psikolojik kanıt bakımından zengin, deşifre edilebilecek semboller sunarlar. Dali, bir yazısında şöyle demektedir: "Benim anlamadığım gerçek, kendi resimlerimin herhangi bir anlam taşımadıkları anlamına gelmemeleridir!"
3.MAGRİTTE ekolü. Bu tarz resim yapanlar için dünyanın gizemi ve iç model (model interieur) birdir ve aynıdır. Metafizik semboller üzerinde sıkça durmuşlardır. Bu sembollerde mantığın sınırları aşılmaya ve Hiçlik araştırılmaya, resmedilmeye çalışılmıştır!
RESİM AKIMLARI
* Empresyonizm - içe vurumculuk; görme, elemanları ayırma, nesneleri tek tek duyum elemanlarına ayırma şeklinde kendini ifade etmiştir.Analitik bir karaktere sahiptir. AN'lara kadar inilir ve resmedilmeye çalışılır.
* Pürizm, olabildiğince SAFLAŞMA, resmin yabancı elemanlardan ayıklanması ve SALT ifade şeklinde kendini ifade eder.
* Colorizm'de ise sırf RENK'lere dayanan bir sanat ortaya konur. Işık tayfları ve renklerin binlerce nüansı ortaya çıkar.
* Kübizm'de ise Varlığın içi ve dışı, Kristal'den bakılarak hem iç ve hem dış olmanın sentezini ortaya koyar.Bu da:
1.Analitik kübizm,
2.Sentetik Kübizm olarak incelenebilecekleri gibi,
a.Bilimsel kübizm,
b.Orphic kübizm, (yapay kübizm)
c,Doğal kübizm,
d.İçtepkisel kübizm olarak da belirlenebilir.
* Non-figüratif resim, giderek İçeriksizlik ve KARE (beyazda siyah, siyahta beyaz) ile Resimde HİÇLİĞİN ve VARLIĞA GEÇİŞİN aranmasına kadar götürür sanatçıları.
* Dönemimiz SENTEZ dönemidir ve bu dönemin sanatı da KAVRAMSAL sanat olarak ortaya çıkmaktadır.Burada sanatçılar, GÖSTERİ yoluyla değil, birbiriyle ilintili verilerin sergilenmesi aracılığıyla düşüncelerini açıklarlar. İstatistikler, fotoğraflar, demeçler, video-teyp gösterileri, gazete kupürleri ve bunlara benzer daha pek çok bilgi, arşivi ve gazeteciliği akla getiren özellikle, aynı konuyu içeren bir SERGİ'de bir araya getirilmekte ve kolektif bir çalışma yapılmaktadır. Bunun da:
1.Toprak sanatı,
2.Sözcük sanatı gibi dalları vardır.
* Toprak Sanatı (Arte Povera), OLANAKSIZ SANAT gibi isimler de alan EGZANTRİK SANAT anlayışıdır. Yere çizilen şekiller, çorak topraklar üzerinde çeşitli non-figüratif ve geometrik varyasyonlar..ilginç tablolar oluştururlar.
* Sözcük Sanatı ise Tek bir Kelime'nin üzerinde yapılan çeşitli varyasyonları ifadelendirmektir. Bunun tual boyutlarında büyütülmüş fotoğrafları sergilenir.. Galeri duvarlarına asılı bu tanımlar, görsel bir niteliğe sahiptirler. Aynı zamanda adı geçen kavram ya da nesne hakkında anılarımızı canlandırırlar...
Konuşma metinlerinin tamamının yer aldığı, SPİRİTÜALİZM adlı derlemeyi derneğimizden temin edebilirsiniz.
|
