|
BİLGİ ORTAMLARINDA DENGE
Mualla AKSOY, Sosyolog
Bilgi, konuşmacı ve dinleyici konusunda yer alan üçlüden her biri, başlı başına bir bilim ve tecrübe alanıdır. Bu çalışmada özellikle manevî konuşmalara katılan dinleyicilere ortamı doğru değerlendirecekleri bir cetvel vermeyi amaçladık. Bu nedenle de konuyu dar bir çerçeveye oturttuk. Lütfen, cetvel diye verdiğimiz bugünkü konu da dâhil, bütün okuduklarınızı (gazete, dergi, kitap, broşür, vb), dinlediklerinizi (her türlü) ve seyrettiklerinizi (her türlü) bu bilgilerin ışığı altında değerlendirdikten sonra aklınızla mantığınız arasına hiç kimseyi sokmayınız.
KONUNUN ÖNEMİ
*Çağımız bilgi çağıdır.
*Bilgi, hayatımızı kolaylaştıran bir araçtır.
*Bilgi, zaman kazandırır.
*Bilgiden inanç oluşur, bu inanç da düşünce, davranış ve eylemlerimize yansır.
*Bilgiyle öğrenmeyene olaylar öğretir, bu da acı verebilir.
BİZİ BEKLEYEN TUZAKLAR
*Ortalıkta "bilgi çalışmaları"çoğalmıştır.
*Özellikle, maneviyat ağırlıklı bazı çalışmalarda, iyi niyet sahibi dinleyicileri potansiyel olarak bekleyen bazı olumsuzluklar vardır.
*İnsan düşüncesini kilitleyen, bir başkasına tutsak eden, bilgi denilen çarpıtılmış fikirler ve zan'lar, kişiyi derinden, çoğu zaman da farkında olmadan etkilemektedir.
*İnsanoğluna verdiğimiz önem, duyduğumuz saygı ve sevginin gereği olarak bugün bu konuyu sizlerle paylaşma arzusu duyduk.
I.BİLGİ ve ÖZELLİKLERİ: BİLGİ NEDİR?
*Bilgi, öznenin amaçlı yönelimi sonucunda özne ile nesne arasında kurulan ilişkinin ürünü olan şeydir. ( Felsefe Sözlüğü.)
*Mevcudun idrakidir. Mevcudun liyakat kazanmış varlıklar tarafından vakti gelince idrak edilmesidir. (Şuurlu İnanç)
*ZAN, BİLGİ DEĞİLDİR.
Bilgi örnekleri:
*Yer Çekimi Kanunu.
*Bir üçgenin iç açılarının toplamı 180 derecedir.
*İzafiyet Kuramı gibi.
Bilgi çeşitleri:
1. Dinî bilgiler,
2. Felsefî bilgiler,
3. Bilimsel bilgiler,
4. Spritüel bilgiler,
5. Sentez bilgi. (dini-felsefî-bilimsel)
Manevi Bilgi Nasıl Olmalı?
*İnsanı O'na yöneltip, doğrultusunda yüceltmeli, (bilginin kaynağı)
*İnanç oluşturabilmeli,
*Hayata uygulanabilmeli,
*Bu uygulama olumlu sonuç vermeli,
*Üzerinde konuşulup, gereğinde tartışılabilmelidir.
|
|
II. KONUŞAMACININ ÖZELLİKLERİ NELER OLMALIDIR?
1. İnsanlara değer verir.
2. Dinleyicilerine karşı beden dili, yüz ifadesi ve ses tonunda saygı gözlenir.
3. Dinleyici soru sormaya çekinmez.
4. Onları yanıltmaz.
5. Sade dil kullanır.(Anlaşılır dil kullanır.)
6. İyi bir dinleyicidir.
7. Tevazu sahibidir.
8. Eleştiri ve şikâyetleri sabır ve hoşgörü ile dinler.
9. Dinleyiciyi rahatlatır.
III. DİNLEYİCİNIN ÖZELLİKLERİ (nasıl iyi dinleyici olunur?)
Birbirimizi dinlediğimiz zaman, ona "seni önemsiyorum, değerlisin" mesajı vermiş oluruz.
Dinleme nedir ?
Dinleme, bir kişi konuşurken, karşısındaki kişi veya kişilerin konuşma tamamlanana kadar susarak, anlamak amacı ile dikkatini anlatılan düşünceye odaklamasıdır.
Araştırma sonuçlarına göre;
*Etkili iletişim, insanların nasıl konuştuklarından çok nasıl dinlediklerine bağlıdır.
*Dinleme, insan ilişkilerinde en çok ihmale uğrayan faaliyettir.
Neden dinlemiyoruz?
1.Doğuştan gelen yapısal neden:
*Sinir sistemi kendini korumak için dikkati her zaman belli bir odak noktasında tutamaz.
*Dakikada 600 kelimelik düşünme hızına sahip olduğumuz halde normal konuşma hızı dakikada 100 - 140 kelimedir.
*Her dakika, ortalama 450 kelimelik bir zaman süresinde zihin boş kalır.
K.H < D.H
Düşünme hızı: D.H, 1 dakikada 600 kelime
Konuşma hızı: K.H, 1 dakikada 100-140 kelime
D.H - K.H : Zihinsel boşluk oluşur.
2.Bireysel İç Faktörler
3.Dış Faktörler
Dinleme:
*Dinleme becerisini etkileyen faktörlerin farkına vararak,
*Etkin iletişim bilgilerini öğrenip, benimseme isteği duyarak iyileştirilebilir.
İyi bir dinleyici olmanın ipuçları:
1.Dinlemenin istek, ilgi, disiplin ve dikkat gerektiren önemli ve zor bir iş olduğunun bilincinde olun.
2.Konuşanın, konuyu nasıl bir zeminde algıladığını anlamaya çalışın.
3.Kendi iç âleminize kaçma eğiliminizi çabucak fark edin.
4.Şimdi ve burada olmaya özen gösterin.
5.Tüm bedeninizle dinleyin.
6.Konuşanın onurlu, saygıya değer ve evrende emsalsiz olduğunu hatırlayın.
7.İş ortamında dinlerken not alın.
8.Konuşanın söylediklerini daha sonra "rapor olarak sunacakmış" gibi dinleyin.
9.Geri bildirim vermeye özen gösterin.
Dinleme türleri:
1.Görünüşte dinleme.
2.Seçerek dinleme.
3.Saplantılı dinleme.
4.Biliyormuş gibi dinleme.
5.Savunarak dinleme.
6.Yorumlayarak dinleme.
7.Etkin dinleme.
8.Empatik dinleme.
|
|
Etkin dinlemenin üstünlüğü:
*Konuşana "anlaşıldım" mesajı verir.
*Dinleyici, mesajın özüne inebilir. Yani anlatılan konuyu anlar. (Örtük anlamlar ortaya çıkar. )
*İnsanlar birbirini daha iyi tanır.
Soru sorma nedenleri:
1.Duyamamak,
2.Anlamamak,
3.Kendini ve bilgisini göstermek,
4.Katkıda bulunmak,
5.Propaganda yapmak.
Soru yanıtlamanın adımları:
1. Düşünmek için zaman kazan.
2. Soruyu tekrar et. ( Geri bildirim )
3. Soruyu cevapla ve bir destek sözcüğü kullan.
4. Cevabı sakın özür dileyerek bitirme.
10 Şubat 2009
|
